دانشگاه علوم و فناوری پوسانگ (POSTECH) یک فناوری پوشیدنی انقلابی توسعه دادهاند که میتواند با خواندن حرکات نامحسوس ماهیچههای گردن، گفتار بیصدا را به صدای قابل شنیدن تبدیل کند،. این پژوهش که به سرپرستی پروفسور سونگ مین پارک و دکتر سونگوک هانگ انجام شده، در مجله Cyborg and Bionic Systems منتشر شده است و گام مهمی در ارتباط انسان و ماشین به حساب میآید.
این نوآوری بر پایه یک ایده ساده اما قدرتمند ساخته شده است؛ گفتار تنها صدا نیست، زمانی که یک فرد صحبت میکند (یا حتی تلاش میکند بیصدا حرف بزند) حرکات بسیار کوچکی در ماهیچهها و پوست اطراف گردن ایجاد میشود، این حرکات نوعی «نقشه نامرئی» از گفتاری هستند که فرد قصد بیان آن را دارد.
پژوهشگران POSTECH برای ثبت این حرکات، یک دستگاه پوشیدنی به نام حسگر چندمحوره نقشهبرداری فشار طراحی کردهاند. این سیستم، ترکیبی از یک دوربین کوچک و یک لایه سیلیکونی انعطافپذیر با نشانگرهای مرجع است که امکان تشخیص کوچکترین تغییرات پوست را فراهم میکند. این حسگر برای استفاده روزمره طراحی شده است، به راحتی روی گردن قرار میگیرد و هنگام جابهجایی بهصورت خودکار دوباره کالیبره میشود.
سپس دادههای جمعآوریشده با استفاده از هوش مصنوعی پردازش میشوند. هوش مصنوعی الگوهای فشار را تفسیر و کلمات یا جملات مورد نظر را بازسازی میکند. با ترکیب این خروجی با یک سیستم تولید صدا که بر اساس ویژگیهای صوتی خود کاربر آموزش دیده است، دستگاه میتواند صدایی بسیار نزدیک به صدای طبیعی فرد تولید کند؛ حتی زمانی که او هیچ صدایی تولید نکرده باشد.
وشهای سنتی بازیابی صدا بهطور معمول از فناوریهایی همچون الکترومایوگرافی (EMG) یا الکتروانسفالوگرافی (EEG) استفاده میکنند، که بیشتر به تجهیزات حجیم نیاز دارند و برای استفاده طولانیمدت راحت نیستند. راهکار تیم POSTECH این موانع را حذف کرده است و یک جایگزین سبک و پوشیدنی برای تبدیل گفتار بیصدا به صدای قابل شنیدن ارائه میدهد، در آزمایشها این سیستم حتی در محیطهای پر سر و صدا، همچون فضاهای صنعتی که میکروفونهای معمولی تحت تأثیر قرار میگیرند، دقت بالایی در بازسازی گفتار نشان داده است.
پیامدهای این فناوری بسیار گسترده است. این سیستم میتواند مسیر ارتباطی جدیدی برای بیمارانی باشد که بهدلیل آسیب تارهای صوتی یا جراحی حنجره، توانایی صحبت کردن را از دست دادهاند و به آنها امکان دهد دوباره با صدای خود «حرف بزنند».
فراتر از حوزه سلامت، این فناوری میتواند امکان برقراری ارتباط بیصدا را در محیطهایی همچون کتابخانهها، جلسات یا محیطهای بسیار شلوغ فراهم کند که صحبت کردن در آنها دشوار یا نامناسب است، همچنین این فناوری میتواند به توسعه رابطهای انسان هوش مصنوعی طبیعیتر کمک کند؛ جایی که نیت کاربر بدون نیاز به تولید صدا به گفتار تبدیل میشود، در صورت توسعه و در دسترس قرار گرفتن برای عموم، چنین دستگاهها و فناوریهایی، کاربردهای هوش مصنوعی را در زندگی روزمره و صنایع بسیار چشمگیر خواهند کرد.
بر اساس گزارش دیجیتال ترندز، پژوهشگران قصد دارند این فناوری را برای استفاده گستردهتر بهینهسازی کنند، دقت آن را افزایش دهند و دامنه زبانی آن را گسترش دهند. نسخههای آینده ممکن است یکپارچگی بیشتری با دستگاههای مصرفی پیدا کنند و حتی شیوه تعامل انسانها را در محیطهای شخصی و حرفهای دگرگون کنند. با تداوم ادغام هوش مصنوعی و فناوریهای پوشیدنی، نوآوریهایی از این دست آغازگر دورانی هستند که در آن شکلهای ارتباطی شهودیتر و نامحسوستر امکانپذیر میشوند و حتی کلماتی که گفته نمیشوند نیز میتوانند شنیده شوند.