انفجار تقاضا برای توسعه هوش مصنوعی، بزرگترین تولیدکننده تراشه جهان را با بحران جدی در تامین قطعات مواجه کرده است؛ چالشی عمیق که به گفته مدیران ارشد این صنعت، زنجیره عرضه بازار جهانی را تا سالها قفل کرده است و موج جدیدی از گرانی کالاهای دیجیتال را به همراه خواهد داشت.
شرکت صنایع نیمرسانای تایوان (TSMC)، بزرگترین تولیدکننده تراشه در جهان، هشدار داد که موج تقاضا برای سختافزارهای مجهز به هوش مصنوعی به قدری سهمگین است که کمبود تراشه در بازار جهانی احتمالا تا چند سال آینده ادامه خواهد داشت؛ وضعیتی که میتواند به افزایش مداوم قیمت گجتهای مصرفی نظیر گوشیهای هوشمند و لپتاپها دامن بزند.
سیسی وِی (CC Wei)، مدیرعامل TSMC، امروز پنجشنبه در جریان نشست سالانه سهامداران این شرکت در شهر شینچو اعلام کرد که با وجود تلاشها برای توسعه خطوط تولید –از جمله ساخت کارخانهای بزرگ در ایالات متحده– حجم تقاضا از ظرفیت عرضه این شرکت پیشی گرفته است و این شکاف به این زودیها پر نخواهد شد.
تب تند هوش مصنوعی این روزها نه تنها ساختار اشتغال را در شرکتهای بزرگ فناوری تغییر داده و باعث تعدیل نیرو برای تامین بودجه زیرساختهای هوش مصنوعی شده، بلکه بازار سختافزار را نیز با شوک بزرگی مواجه کرده است. تقاضای بیسابقه برای ریزتراشهها و حافظهها، از هماکنون قیمت تجهیزات الکترونیکی از جمله لپتاپ، گوشیهای هوشمند و کنسولهای بازی را بالا برده است.
وضعیت زمانی بحرانیتر میشود که بدانیم غولهای طراحی تراشه جهان مانند انویدیا (Nvidia) و ایامدی (AMD) برای تولید محصولات خود کاملا به TSMC وابستهاند؛ شرکتی که بیش از ۷۲ درصد از سهم بازار تولید تراشههای پیشرفته جهان را در اختیار دارد.
مدیرعامل TSMC در این رابطه گفت:
ما شاهد بهکارگیری روزافزون مدلهای هوش مصنوعی در بخشهای ساختار حاکمیتی، سازمانی و محصولات مصرفی هستیم. این روند نیازمند قدرت پردازش بهمراتب بالاتری است که به نوبه خود، تقاضای شدیدی را برای تراشههای پیشرفته نیمههادی ایجاد میکند.
فشار بر بازار تراشه تنها به محدودیت عرضه ختم نمیشود. گزارشها حاکی از آن است که TSMC به دلیل تقاضای بالا، در حال بررسی افزایش قیمت خدمات خود به مشتریان بزرگ است. سیسی وِی در پاسخ به سوالی درباره احتمال گران شدن تراشهها با لحنی صریح گفت:
مایلم این کار را انجام دهم. بالاخره ما هم باید درآمدزایی داشته باشیم.
با این حال، او تاکید کرد که این شرکت برخلاف سازندگان حافظه، دست به گرانیهای ناگهانی و تهاجمی نخواهد زد:
هدف ما تداوم فعالیت در بلندمدت است و نمیخواهیم با رفتارهای ناپایدار مشتریان خود را غافلگیر کنیم.
شرکت تایوانی برای مهار این بحران، در حال ساخت یک قطب بزرگ تولید نیمههادی در شهر فینیکس ایالت آریزونای آمریکا است و حجم سرمایهگذاریهای خود را به بیش از ۱۶۵ میلیارد دلار رسانده است. با این حال، مدیرعامل شرکت معتقد است که حتی این ظرفیت جدید نیز نمیتواند پاسخگوی نیاز فزاینده مشتریان آمریکایی باشد.
سرعت رشد تقاضا به شکل سرسامآوری از توسعه فیزیکی کارخانهها جلوتر است. ارزیابیها نشان میدهند غولهای بزرگ فناوری تنها در سال جاری میلادی حدود ۷۲۵ میلیارد دلار در حوزه هوش مصنوعی سرمایهگذاری خواهند کرد.
در بحبوحه این بازار پررونق، قرعه فال به نام کارکنان این غول تایوانی نیز افتاده است. مدیرعامل TSMC تایید کرد که به دنبال سودآوری کلان ناشی از رونق هوش مصنوعی، پاداش کارکنان این شرکت در سال جاری به طور میانگین بیش از ۳۰ درصد افزایش خواهد یافت؛ اقدامی که پاسخ به درخواستها برای تسهیم عادلانه سود با بدنه کارگری محسوب میشود.
اما برای مصرفکنندگان نهایی، پیام این نشست کاملا روشن و نگرانکننده است: رقابت سنگین غولهای فناوری بر سر تصاحب سهم بیشتر از بازار هوش مصنوعی، گلوگاه بزرگی در زنجیره تامین تراشههای جهان ایجاد کرده است که ترکشهای آن تا سالها در قالب افزایش قیمت کالاهای دیجیتال به جیب کاربران اصابت خواهد کرد.