به نقل از آی اف ال ساینس، پزشکان در یک دستاورد بیسابقه موفق شدند برای نخستین بار بهطور همزمان یک کبد کامل و هر دو کلیه یک خوک را به بدن یک انسان پیوند بزنند. این عمل در یک فرد مرگ مغزی انجام شد و میتواند راه را برای انجام چنین پیوندهایی در بیماران زنده در آینده هموار کند. این موفقیت گام مهمی در حوزه «پیوند میانگونهای» به شمار میرود؛ روشی که در آن از اندام حیوانات برای جبران کمبود شدید اعضای اهدایی انسان استفاده میشود.
کمبود عضو پیوندی یکی از بزرگترین چالشهای پزشکی جهان است. تنها در آمریکا بیش از ۱۰۰ هزار نفر در فهرست انتظار دریافت عضو قرار دارند و بهطور متوسط روزانه ۱۳ نفر پیش از دریافت عضو جان خود را از دست میدهند. به همین دلیل دانشمندان سالهاست در حال بررسی راهکارهای مختلفی از جمله بهبود نگهداری اعضای اهدایی، توسعه اندامهای مصنوعی و استفاده از اعضای حیوانات برای نجات جان بیماران هستند.
در این مطالعه که توسط پژوهشگران چینی انجام شد، ابتدا کبد فرد مرگ مغزی برای پیوند به یک بیمار زنده برداشته شد و سپس یک کبد کامل و دو کلیه متعلق به یک خوک اصلاحشده ژنتیکی به بدن او پیوند زده شد. عملکرد اندامهای پیوندی به مدت پنج روز تحت نظر قرار گرفت و نتایج نشان داد که کبد و کلیهها توانستهاند وظایف حیاتی خود را بهخوبی انجام دهند. این نخستین بار است که پیوند همزمان کبد و کلیه از یک خوک به انسان با موفقیت انجام میشود.
یکی از مهمترین موانع پیوند اعضای حیوانات به انسان، واکنش شدید سیستم ایمنی و پس زدن عضو است. برای حل این مشکل، دانشمندان از فناوری ویرایش ژن استفاده کردند و روی اندامهای خوک شش تغییر ژنتیکی انجام دادند تا شباهت بیشتری به بافت انسانی پیدا کنند. بررسیها نشان داد عملکرد این اندامها پس از پیوند، از نظر فیزیولوژیکی به اندامهای انسانی نزدیکتر از اندامهای طبیعی خوک بوده است. البته پژوهشگران حدود ۳۶ ساعت پس از جراحی نشانههای اولیهای از واکنش ایمنی مشاهده کردند که احتمال میدهند با داروهای مناسب قابل کنترل باشد.
با وجود موفقیت این آزمایش، دانشمندان تأکید میکنند که نتایج تنها مربوط به یک مورد بوده و دوره بررسی نیز به پنج روز محدود شده است. با این حال، این پژوهش نخستین چارچوب عملی برای انجام پیوند همزمان کبد و کلیه از خوک به انسان را فراهم کرده و میتواند زمینهساز مطالعات گستردهتر در آینده شود. بسیاری از متخصصان معتقدند اگر این فناوری به بلوغ برسد، میتواند بخشی از بحران جهانی کمبود اعضای پیوندی را برطرف کند و جان هزاران بیمار را نجات دهد.