آزمایش پهپاد نیمه خودران در پایگاه هوایی ادواردز انجام شد و یکی از مراحل مهم برنامه «هواگرد رزمی مشارکتی» یا CCA به حساب میآید؛ برنامهای که هدف آن بهکارگیری پهپادهای هوشمند در کنار جنگندههای سرنشیندار در نبردهای آینده است.
در این رزمایش، نیروهای عملیاتی موفق شدند پهپاد جتمحور مدل YFQ-44A را در چندین مأموریت پروازی به کار گیرند. این هواگرد توانست مراحل حرکت زمینی، برخاست، اجرای مأموریت، بازگشت و فرود را با حداقل دخالت انسانی انجام دهد. مقامهای آمریکایی، این آزمایش را گامی مهم در مسیر تبدیل فناوریهای آزمایشی به توان عملیاتی واقعی توصیف کردند.اهمیت این رویداد از آن جهت بیشتر شده است که تنها چند روز پیش از آن، ارتش آمریکا نیز نخستین فرود کامل خودکار یک بالگرد ترابری را بدون دخالت خلبان با موفقیت انجام داده بود. بتازگی نیروی هوایی آمریکا این روند را به حوزه هواگردهای رزمی جتمحور گسترش داده است.
بر اساس اطلاعات منتشرشده، اجرای آزمایش پهپاد رزمی نیمهخودران YFQ-44A بر عهده اعضای واحد عملیات آزمایشی نیروی هوایی آمریکا بود. این نیروها تمام مراحل مأموریت را از آغاز تا پایان مدیریت کردند. آنها پهپاد را برای پرواز آماده ساختند، تسلیحات را بارگذاری کردند، بررسیهای پیش از پرواز را انجام دادند و پس از بازگشت هواگرد، آن را برای مأموریت بعدی آماده کردند.
اپراتورها برای مدیریت مأموریت از یک لپتاپ مقاومسازیشده استفاده کردند. آنها برنامه پرواز، مسیر حرکت و اهداف عملیاتی را در سامانه بارگذاری کردند و سپس پهپاد به صورت خودکار عملیات حرکت روی باند و برخاست را آغاز کرد. همچنین در طول پرواز، تیم زمینی توانست وظایف تازهای به هواگرد واگذار کند و اطلاعات ثبتشده را دریافت و بررسی نماید.
نیروی هوایی آمریکا اعلام کرد که این شیوه عملیاتی، نیاز به زیرساختهای سنگین، اتاقهای کنترل بزرگ و تجهیزات ثابت پایگاهی را کاهش میدهد. به گفته مقامهای نظامی، چنین ساختاری امکان انتقال سریع سامانه به مناطق عملیاتی مختلف را فراهم میکند و هزینههای پشتیبانی و نگهداری را نیز پایین میآورد.یکی از مهمترین نکات این آزمایش، حذف خلبان انسانی از روند هدایت لحظهبهلحظه هواگرد بود. مسئولان فنی شرکت سازنده اعلام کردند که هیچ اپراتوری در پشت صحنه با دسته هدایت و اهرم گاز، کنترل مستقیم پرواز را بر عهده نداشت و پهپاد پس از دریافت مأموریت، بخش عمده عملیات را به صورت مستقل انجام داد.
به گفته کارشناسان، این قابلیت اهمیت زیادی در میدانهای نبرد آینده خواهد داشت، چرا که در شرایط جنگ الکترونیک یا اختلال ارتباطی، هواگرد باید بتواند بدون وابستگی کامل به ارتباط مستمر با مرکز کنترل، مأموریت خود را ادامه دهد. تحلیلگران دفاعی معتقد هستند که چنین سامانههایی میتوانند برتری تاکتیکی مهمی برای آمریکا ایجاد کنند.نیروی هوایی آمریکا تأکید کرد که رزمایش پهپاد رزمی نیمهخودران YFQ-44A یک آزمایش پروازی نبود، بلکه بخشی از الگوی تازه این نیرو برای سرعت بخشیدن به توسعه تجهیزات رزمی محسوب میشود. در این مدل، نیروهای عملیاتی، مهندسان و مدیران تأمین تسلیحات در یک چرخه فشرده بازخورد با یکدیگر همکاری میکنند تا سامانهها سریعتر وارد خدمت شوند.
فرماندهان این برنامه اعلام کردند که تمام مأموریتهای انجامشده توسط نیروهای رزمی واقعی اجرا شد و توسط خلبانان آزمایشگر یا مهندسان نبود. به گفته آنها، این روش سبب میشود که تجهیزات بر اساس نیازهای واقعی میدان نبرد طراحی و اصلاح شوند و فاصله میان توسعه فناوری تا بهرهبرداری عملیاتی کاهش یابد.همچنین مسئولان این طرح تأکید کردند که راهحل عملیاتی که امروز با آمادگی نسبی در اختیار نیروهای رزمی قرار گیرد، بسیار ارزشمندتر از سامانهای کامل و بینقص است که سالها بعد آماده شود. این اظهارات نشاندهنده تغییر رویکرد آمریکا از برنامههای طولانی و پرهزینه به سمت توسعه سریع و مرحلهای تجهیزات رزمی است.
اکنون برنامه CCA یکی از مهمترین پروژههای آینده نیروی هوایی آمریکا به حساب میآید. واشنگتن اعلام کرده است که دستکم به هزار فروند پهپاد رزمی از این نوع نیاز دارد. این پهپادها قرار است در کنار جنگندههای سرنشیندار پرواز کنند و مأموریتهایی مانند شناسایی، حمله، جنگ الکترونیک، فریب دشمن و ورود به مناطق پرخطر را انجام دهند.استفاده از چنین ناوگانی میتواند توان رزمی آمریکا را بدون افزایش شمار خلبانان به شکل چشمگیری گسترش دهد. همچنین در صورت نابودی پهپاد، تلفات انسانی به همراه نخواهد داشت و هزینه جایگزینی آن کمتر از جنگندههای سرنشیندار خواهد بود.در حال حاضر دو شرکت بزرگ دفاعی نامزد اصلی این برنامه هستند. نیروی هوایی آمریکا در سال ۲۰۲۴ هر دو شرکت را برای توسعه اولیه انتخاب کرد. یکی از شرکتها آزمایشهای پروازی خود را در سال ۲۰۲۵ آغاز کرد و در سال ۲۰۲۶ برنامه تولید این پهپاد را اعلام نمود. شرکت دیگر نیز از سال ۲۰۲۵ آزمایشهای زمینی خود را شروع کرده است.
نیروی هوایی آمریکا هنوز مشخص نکرده است که چه تعداد پهپاد سفارش خواهد داد، اما گزارشها حاکی از آن است که تا پایان سال جاری احتمال دارد تنها یک شرکت برای تولید انبوه انتخاب شود. با وجود این، آزمایش اخیر نشان میدهد که آمریکا با سرعت در حال حرکت به سوی عصر تازهای از نبردهای هوایی خودران است؛ دورانی که پهپادهای هوشمند نقش پررنگی در آسمان میدانهای نبرد خواهند داشت.