یک پژوهش جدید روی موشها نشان میدهد گروهی از نورونهای خاص در هیپوتالاموس مغز هنگام و پس از ورزش فعال میشوند. فعالیت این نورونها با افزایش استقامت و بهبود عملکرد بدنی مرتبط است. دانشمندان معتقدند این کشف میتواند به درک بهتر تاثیر ورزش بر مغز و افزایش بازده تمرین کمک کند.
پژوهش جدیدی روی موشها نشان میدهد که یک خوشه ویژه از سلولهای عصبی در مغز ممکن است نقش مهمی در تعیین افزایش استقامت در دو ایفا کند.
پژوهشهای پیشین نشان دادهاند که ورزش نهتنها عملکرد عضلات را تقویت میکند، بلکه مغز را نیز بازسازماندهی میکند. افراد اغلب در تجربههای شخصی گزارش میکنند که پس از تمرین، احساس هوشیاری بیشتر و ذهنی شفافتر دارند.
اما اینکه تمرین استقامتی دقیقا چگونه مغز را تغییر میدهد، همچنان موضوع پژوهشهای ادامهدار است.
اکنون، یک پژوهش جدید نشان میدهد که موشها پس از دویدن روی تردمیل افزایش فعالیت مغزی داشتند.
پژوهشگران به طور مشخص فعالیت بهبودیافته سلولهای عصبی واقع در هیپوتالاموس شکمیـمیانی (ویاماچ) موشها را یافتهاند، بخشی که در قاعده مغز قرار دارد و به تنظیم نحوه استفاده بدن از انرژی، از جمله مدیریت وزن بدن و قند خون، شناخته میشود.
نیکلاس بتلی، یکی از نویسندگان پژوهش منتشرشده در مجله «نورون»(Neuron)، توضیح داد: «ما میخواستیم درک کنیم که پس از ورزش چه اتفاقی در مغز رخ میدهد و این تغییرات چگونه بر پیامدهای ورزش تاثیر میگذارند.»
دکتر بتلی گفت: «وقتی وزنه میزنیم، تصور میکنیم فقط در حال ساخت عضلهایم. اما کاشف به عمل میآید که هنگام ورزش ممکن است در حال تقویت مغزمان نیز باشیم.»
دانشمندان یافتهاند که یک گروه مشخص از سلولهای عصبی در هیپوتالاموس شکمیـمیانی، موسوم به نورونهای «استروئیدوژنیک فاکتور ۱» (اساف۱)، زمانی که حیوانات روی تردمیل میدویدند فعال میشدند.
این سلولهای عصبی همچنین دستکم به مدت یک ساعت پس از پایان دویدن موشها فعال باقی ماندند، و پس از ورزش روزانه به مدت دو هفته، موشها افزایش استقامت نشان دادند. موشها با تمرین بیشتر، سریعتر و طولانیتر دویدند تا زمانی که خسته شوند.
این تغییرات همچنین با فعال شدن نورونهای بیشتری از نوع اساف۱ در موشها همراه بود، و سطح فعالیت به طور معناداری بالاتر از ابتدای دوره تمرین بود. اما زمانی که پژوهشگران نورونهای اساف۱ را مسدود کردند، این حیوانات بهسرعت خسته شدند و طی دوره تمرین دو هفتهای هیچ افزایش استقامت نشان ندادند.
مسدود کردن نورونهای اساف۱ تنها پس از ورزش نیز از افزایش استقامت جلوگیری کرد، حتی زمانی که این نورونها در حین خود ورزش، عملکرد طبیعی داشتند.
به گفته پژوهشگران، این یافتهها نقش مهم فعالیت نورونهای اساف۱ پس از ورزش را نشان میدهد.
دانشمندان گمان میکنند نورونهای فعال اساف۱ پس از ورزش با استفاده کارآمدتر از گلوکز ذخیرهشده در بدن، به بازیابی سریعتر بدن کمک میکنند.
با این حال، پژوهشگران میگویند سازوکار دقیق زیربنایی این فرایند، همچنان نامشخص است.
آنها نوشتند: «این نتایج نشان میدهد که فعالیت نورونهای اساف۱ هیپوتالاموسی که بر اثر ورزش القا میشود، برای هماهنگی بهبودهای فیزیولوژیک پس از تمرین ورزشی ضروری است.»
دکتر بتلی گفت: «این پژوهش دریچهای به درک این موضوع باز میکند که چگونه میتوانیم بهره بیشتری از ورزش ببریم. اگر بتوانیم بازه زمانی را کوتاهتر کنیم و به افراد کمک کنیم مزایا و نتیجه ورزش را زودتر ببینند، این ممکن است آنها را به ادامه ورزش ترغیب کند.»